Cúmprense 25 anos do nacemento de Coalición Galega, unha das formacións impulsoras de TEGA.Coalición Galega foi a primeira gran forza galeguista que rachou co bipartidismo centralista na nosa terra. Liderada polo empresario Euloxio Gómez Franqueira,
esta formación chegou a gobernar en máis da metade dos muncipios galegos con
máis de 1.000 concelleiros espallados por toda Galicia, ter a
presidencia da deputación de Ourense con maioría absoluta e lograr
once deputados no parlamento galego tras acadar case 170.000 votos nas eleccións galegas de 1985. Na propio goberno autonómico CG acadaría un protagonismo sen precedentes para o nacionalismo galego ao
gobernar a vicepresidencia da Xunta e tres consellerías, unha delas, a de sanidade, gobernada polo agora presidente de TEGA, Pablo Padín. Do mesmo xeito,
Coalición Galega foi a primeira formación nacionalista en obter representación no congreso dos deputados, no senado e no parlamento europeo de Estrasburgo.
Desafortunadamente o éxito desta formación foi tan grande como efémera a súa duración. Moitos foron os motivos que levaron ao desmembramento de Coalición Galega: a grave enfermidade e posterior morte do seu líder natural, Euloxio Gómez Franqueira, os personalismos, a indefinición ideolóxica…

Así e todo, durante todos estes anos, malia ter que atravesar por unha dura travesía polo deserto, un grupo de persoas na provincia de Ourense mantívose fiel a estas siglas e non consentiu que Coalición Galega caese no esquecemento. Ese mesmo grupo de persoas, lideradas por Fernando Alonso e Xosé Posada, contribuíu de maneira moi importante ao nacemento de Terra Galega, na que hoxe está integrada CG.
Hai 25 anos, o hoxe famoso escritor Manuel Rivas era o correspondente en Galicia do diario “El País”. A principios de 1984 o daquela novo periodista escribiu unha interesante reportaxe para o xornal madrileño e que podería sintetizar dunha maneira moi aproximada como foi o nacemento de Coalición Galega. Ese artigo dicía o seguinte:
Coalición Galega disputa a hexemonía política de Galicia a aliancistas e socialistas.Desafiou as estatísticas e venceunas en dúas ocasións. Afirmou Santiago Carrillo: como non vai saír Franqueira por Ourense? Eulogio Gómez Franqueira é xa un personaxe de novela. Aparece na última mazurca de Camilo José Cela. Factótum principal da historia política e económica contemporánea de Ourense, este home, nacido en 1917 na aldea de Cenlle, que non quere saber nada do avión e adora os Mercedes, sobreviviu con éxito a todos os naufraxios. Contan que en 1936, sendo membro das Mocidades Galeguistas, salvou a cabeza grazas á protección dun tío, funcionario do concello.
En 1959, cando ninguén apostaba un peso polo campo galego, era xerente de UTECO e poñía en marcha a maquinaria económica máis potente do interior de Galicia. No 1980 revolveuse a tiro limpo contra un intento de secuestro por un comando de ETApm e foi ovacionado como heroe no congreso dos deputados. Integrado en UCD resistiu o derrubamento desta formación política. Agora é un dos protagonistas, sempre en segundo plano, da operación Coalición Galega, un novo partido que aspira a disputar a hexemonía política de Galicia a AP e ao PSOE.

Desde o seu xubileu compostelán, outro home, mozo e activo propagandista das Mocidades Galeguistas de 1936, observa con grandes cautelas a operación en marcha. Mestre rural como Franqueira, impulsor tamén do cooperativismo, aínda que dun sinal máis comunitario, Avelino Pousa foi o primeiro secretario xeral do reconstruído Partido Galeguista (PG) en 1978. A integración do PG é un dos ingredientes máis novos na ampla confluencia que abarca Coalición Galega, nutrida principalmente de distintas familias centristas e independentes de dispar procedencia; algúns, como Indalecio Tizón do campo socialista.
Con 1.000 concelleiros en toda Galicia, fronte aos 1.400 aliancistas e 929 socialistas; con maioría absoluta na Deputación ourensá e nove deputados no Parlamento galego, Coalición Galega, rexistrada como partido político o pasado día 11 de decembro, resérvase a gran sorpresa de constituírse como grupo parlamentario no Congreso, en caso de que prosperen as negociacións con dous membros do Grupo Mixto, representantes independentes doutra comunidade autónoma, que colaborarían cos galegos Díaz Fontes, García Agudín e Gómez Franqueira.
Sería, afirman, a primeira vez que Galicia tería "voz propia en Madrid".
O Partido Galeguista achega a ascendencia histórica, a guinda auténtica a esta converxencia; pero o principal capital político, medido en cargos electos, incidencia social e potencial económico, procede dos restos do naufraxio centrista, dunha UCD que non morreu en pleno esplendor, pero case. Ademais de Franqueira e a súa inexpugnable demarcación e os galeguistas máis ou menos convencidos, protagonizan os primeiros pasos da operación Galicia, como eles a denominan, o Partido Galego Independente (PGI), fundado por José Luis Meilán e con principal base na provincia coruñesa, e os centristas agrupados nas CIGA de Pontevedra e Lugo.
O lanzamento non foi nada ruidoso. Todo o contrario. Os antigos baróns permanecen no anonimato ou na sombra, e incluso, como no caso de José Luis Meilán, parecen totalmente alleos a calquera participación directa. Políticos mozos, como Pablo González Mariñas, Rodríguez Pena, Antonio Olives, José Lage ou Ubaldo Atanes, pouco ou nada queimados en episodios da transición, levan as rendas desta operación que vai tecendo a súa estrutura en toda Galicia, aínda que xa albiscou no muradar das cidades o seu principal talón de aquiles. Ese certo sixilo, con limitadas aparicións públicas cargadas de humildade autocrítica, esquivou a polémica e as descargas doutras forzas políticas.
Mentres en Alianza Popular seguen con receo o que por agora semella ser un calculado e maxistral movemento de peóns, o PSOE galego non parece considerar ameazado o seu espazo electoral por esta iniciativa de galeguismo desde a moderación que gustaría reflectirse no espello de Convergència i Unió. Tampouco se reacciona con estrondo no -campo da esquerda nacionalista. Para o deputado Claudio López Garrido, do Partido Socialista Galego (PSG), "o intento de Coalición Galega, na medida que rompe co bipartidismo, é positivo, aínda que dubido das posibilidades de construír unha dereita galeguista forte: determinados tinglados só se sosteñen coa protección centralista".
"Coalición Galega", di o seu voceiro no Parlamento galego, Pablo González Mariñas, "é en certo modo un intento superador de dúas experiencias traumáticas: a dun Partido Galeguista cheo de ideais que non conseguiu rachar o cerco testemuñal e a da UCD". Mariñas, un coruñés de 38 anos, profesor universitario, iniciado na política no PGI, confía en que outro erro histórico da UCD galega, o seu excesivo tribalismo, con auréola caciquil, se acabe superando con esta nova experiencia, cunha estrutura organizativa de base comarcal, que atende á peculiaridade territorial, e cunha dirección política galega con poder real. A metade de camiño da primeira lexislatura autonómica, Mariñas afirma que Coalición Galega "xorde nun momento histórico oportuno e pretende ser un partido netamente galego con opción real a gobernar".
A Convergència catalá é un modelo e algo máis. Rodríguez Peña, actual secretario xeral do Partido Galeguista, pon o acento galego nos encontros políticos futuristas promovidos por Miquel Roca. Este arquitecto, de 40 anos, vicepresidente do Ateneo ourensán e afeccionado ao xadrez, participou desde os seus prolegómenos na operación reformista. Desde a independencia orgánica, incuestionable segundo os promotores, unha vez conseguida a consolidación interna, Coalición Galega tratará de ter unha proxección estatal. Segundo Mariñas, "non queremos facer inviable a nosa política por autarquismo, pero tampouco aceptaremos socios privilexiados; unha confederación, algo semellante, e dígoo a título persoal, sería a fórmula ideal".
No primeiro trimestre deste ano, a nova forza política celebrará o seu congreso constituínte. A discreción que rodea a todo o operativo en marcha non impide que afloren discrepancias, procedentes sobre todo de colectivos do Partido Galeguista. "Se fala moito de Converxencia, pero os cataláns non dubidan á hora de afirmar o seu carácter nacionalista", di con proverbial vehemencia Avelino Pousa. "Galicia é unha nación, é unha cuestión de dignidade, e non podemos arrumbar ese sinal de identidade sen traizoar o legado do histórico PG; non entendo por que se resisten a definir á coalición como nacionalista, cando iso non ten nada que ver con veleidades separatistas".
Para Avelino Pousa, que pertence á comisión de conflitos do partido, non se trata dun problema de incompatibilidades persoais, senón de contidos políticos. "Eu non teño vocación de enterrador". Aínda que foron moi distintos os camiños despois dos anos da mocidade, non pon reparos a ese reencontro nunha mesma formación política con homes como Eulogio Gómez Franqueira. "Persoalmente respéctoo; ademais, non hai ninguén inmaculado.
Neste país temos que facer un esforzo de entendemento".
Figura enormemente polémica -talvez polo seu propio poder-, cauteloso político e audaz empresario, Franqueira, que foi procurador nos Cortes franquistas, foi utilizado pola esquerda como símbolo do gran caciquismo de posguerra, sentir non compartido por gran parte dos seus paisanos. Para Adolfo Domínguez, por exemplo, deseñador de renome internacional, empresario da nova onda, un liberal que vota socialdemócrata segundo propia definición, "
en Galicia necesitariamos moitos homes como Eulogio".
Manuel Rivas. A Coruña - 10/01/1984 El País
Fonte:
http://www.terragalega.eu/novasver.php?id=299